Veelgestelde vragen

Shv staat voor schuldhulpverlening. Bedoeld wordt de gemeentelijke schuldhulpverlening, ook wel minnelijke schuldhulp (Msnp) genoemd. Sinds 2012 bepaalt de wet (de wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) dat iedere gemeente verplicht om beleid voor haar ingezetene te hebben als zich bij hen een financieel probleem voordoet. Hoe gemeenten dat doen mogen zij vooral zelf bepalen. Er is een grote vrijheid om de organisatie en beleid naar eigen inzicht en prioriteit in te richten. Schuldhulpverlening is onderdeel van het sociaal domein. In sommige gemeenten vormt zij met de Wmo één loket, in andere gemeenten is er een eigen afdeling schulddienstverlening, en weer andere gemeenten besteden het gehele schuldhulptraject uit aan derden, zoals de gemeentelijke kredietbank. Het komt nogal eens voor dat de gemeentelijke schuldhulpverlening niet lukt omdat de situatie van de hulpvrager (te) complex is of schuldeisers niet meewerken. In dergelijke gevallen is een gang naar de rechter nodig. De rechter bepaalt dan of een schuldregeling wordt opgestart (of niet). Dit wordt de wettelijke schuldsanering natuurlijke personen genoemd (Wsnp). 

Schuldhulpverlening in Nederland, ook bekend als minnelijke schuldsanering, omvat een traject waarin individuen geholpen worden om hun financiële schulden af te gaan lossen (saneren). De schuldhulpverlening gaat op basis van vrijwillige medewerking van schuldeisers. Om in aanmerking te komen voor een schuldregeling moet de schuldenaar voldoen aan een aantal voorwaarden. De voorwaarden zijn onder andere het niet maken van nieuwe schulden, het tijdig betalen van de vaste lasten en de maximale afloscapaciteit in te zetten voor de aflossing van de schulden.

Voornaamste taak van de schuldhulpverlener is naast het oplossen van een schuldenproblematiek om gedragsverandering te bereiken bij de cliënt om anders, duurzamer en met minder risico financiën te (leren) beheren. 

Daartoe zet hij een schuldentraject op, kijkt naar de levensomstandigheden van de cliënt, analyseert wat gemist kan worden om schulden in te lossen en zoekt het contact met schuldeisers om te kijken welke mogelijkheden er zijn om tot een oplossing te komen, die voor beide partijen, schuldeiser en schuldenaar aanvaardbaar is. De schuldhulpverlener behartigt beider belangen en kan gezien worden als mediator tussen schuldeiser en schuldenaar. 

Een budgetcoach richt zich voornamelijk op het aanleren van nieuwe vaardigheden op financieel gebied, financiële competentielearning wordt het ook wel genoemd. De budgetcoach optimaliseert de financiën door te kijken waar uitgaven kunnen worden geminderd en waar inkomen kan worden verbeterd. Daartoe analyseert de budgetcoach voor welke tegemoetkomingregeling de cliënt in aanmerking komt en vraagt deze samen met de cliënt aan. Samen met de cliënt brengt hij een administratie op orde en stelt maand- en jaarbegrotingen op. Het werkveld van de budgetcoach betreft clienten, die in drie jaar tijd hun betalingsachterstanden kunnen inlopen. De schuldhulpverlener doet al deze taken ook, maar gaat een stapje verder en heeft ook clienten onder zich, die na een tijdsbestek van 3 jaar niet volledig hun schulden kunnen inlossen. De schuldhulpverlener moet de schuldeisers dan benaderen met een voorstel en hen vragen de restschulden kwijt te schelden.

Landelijk vastgesteld functie eisen zijn er niet. Doorgaans wordt bij gemeentelijke vacatures HBO denk- en werkniveau gevraagd en ervaring in het werkveld. Er is een landelijke certificering, de Kiwa examens SHV I-II & III, gebaseerd op de NEN norm 8048. Deze standaard wordt niet door iedereen in het werkveld gebruikt als landelijke standaard erkent, waaronder de NVVK. Het Kenniscentrum Schuldhulpverlening maakt gebruik van een eigen certificering, wat door de netwerken waarmee het kenniscentrum samenwerkt als voldoende kwalificatie wordt beschouwd.

Een schuldhulpverlener moet in staat zijn om wetgeving en juridische vragen tot je te kunnen nemen, maar ook wat financiën te weten, vooral op het vlak van budgetten en inkomensplaatjes kunnen lezen. Maar dat is niet het belangrijkste. Schuldhulpverlening is een gedragsstudie en draait om anders (leren) omgaan met geld. Vooral communicatie- en sociale vaardigheden zijn belangrijk. Kenniscentrum SHV hanteert de volgende competenties: processturing, impact, overtuigingskracht, mediation, interpersoonlijke sensitiviteit, flexibiliteit, planning en organiseren, zelfvertrouwen en communicatievaardigheden.

Een schuldhulpverlener werkt vooral bij gemeenten. Er zijn vrij weinig schuldhulpverleningsbureaus buiten de gemeente om. Dat heeft vooral te maken met het feit dat de wet verboden heeft om voor schuldregeling geld te vragen aan de klant. Dit geldt voor het oplossen voor de schuldenproblematiek, niet voor budgetbeheer of budgetcoaching. De schuldhulpverlener kan als zelfstandige zich laten inhuren bij bedrijven en instanties om budget coaching uit te voeren. Banken maken hier veel gebruik van, maar ook bedrijven om te leren omgaan met loonbeslag of hun werknemers te leren beter om te gaan met geld. Steeds vaker worden ook schuldhulpverleners ingezet om te bemiddelen tussen schuldenaren en schuldeisers. Met een extra aanvullende module kunnen schuldhulpverleners ook als beschermingbewindvoerder aan de slag. Dit heeft het voordeel dat een eigen onderneming gestart kan worden en inkomsten voor schuldenbewind en financieel beheer wettelijk zijn vastgelegd.

Het Kenniscentrum Schuldhulpverlening streeft ernaar dé data- en kennisbank voor schuldhulpverlening in Nederland te zijn. Door curriculumontwikkeling, onderzoek, innovaties uit te voeren op landelijk niveau. De cursussen die wij aanbieden, onderscheiden zich door de integraliteit. Naast schuldhulpverlening bieden wij basiskennis Wmo en Jeugdzorg aan om breed opgeleid te zijn en klaar voor het sociaal domein. Als enige instituut vergroten wij de baankansen verder door basis Wft kennis en Allegro (het ict systeem waarmee gemeentes werken) te integreren in de opleiding. Daarnaast stellen wij leerwerkplekken en detacheringsplekken beschikbaar voor onze cursisten. Verder verzorgt het Kenniscentrum Schuldhulpverlening enkele keren per jaar bijscholingsdagen om kennis te verdiepen, actualiteiten te presenteren en mogelijkheden om te netwerken

Een schuldhulpverlener in dienst van de gemeente valt onder de salarisregels van gemeente ambtenaren.